Eczanede chikungunya aşısı
Daimî Aşı Komisyonu chikungunya aşısını hangi seyahatler için öneriyor, hastalık nerelerde görülüyor, koruma hakkında ne biliniyor ve ücretini kim öder.
Son güncelleme: 10.11.2026
2 Temmuz 2026’dan bu yana eğitim almış eczacılar 18 yaş ve üzerindeki yetişkinlere chikungunya aşısı yapabiliyor. Enfeksiyondan Korunma Yasası’nın (Infektionsschutzgesetz) 20c maddesi onlara yalnızca canlı aşı olmayan aşılarda izin veriyor. Almanya’da chikungunya için biri canlı, biri inaktif olmak üzere iki aşı ruhsatlı. Eczanede yalnızca, virüsün genetik materyalini taşımayan ve çoğalamayan virüs benzeri parçacıklar içeren inaktif aşı yapılıyor. Aşı, kas içine yapılan tek bir dozdan oluşuyor. Hangi eczanelerin bu aşıyı yaptığı bu sayfanın aşağısında yazıyor.
Aşı hangi seyahatler için öneriliyor
Robert Koch-Institut bünyesindeki Daimî Aşı Komisyonu (Ständige Impfkommission), bilinen güncel bir chikungunya salgını olan bir bölgeye seyahat eden yetişkinlere aşıyı öneriyor. Bu öneri 2026 tarihli seyahat aşısı önerilerinde yer alıyor. Komisyon bunları Alman tropikal tıp ve seyahat tıbbı derneği Deutsche Gesellschaft für Tropenmedizin, Reisemedizin und Globale Gesundheit (DTG) ile birlikte yayımlıyor. Salgın yoksa komisyon aşıyı, aşağıdakilerin ikisi birden geçerliyse öneriyor:
- Chikungunyanın yaygın olduğu bir bölgede dört haftayı aşan bir kalış veya tekrarlanan kısa kalışlar planlıyorsunuz.
- Ağır veya uzun süren bir hastalık seyri için riskiniz yüksek, örneğin 60 yaş ve üzerindeyseniz veya ağır bir altta yatan iç hastalığınız varsa.
Robert Koch-Institut, ağır seyir riskini artırabilecek hastalıklar olarak böbrek, kalp ve akciğerin kronik hastalıklarını ve diyabeti sayıyor. Enstitüye göre bu konudaki veriler tutarsız. 2026 önerilerine göre 60 yaş ve üzerindeki kişilerde yalnızca inaktif aşı kullanılmalı.
Daimî Aşı Komisyonu 2025 tarihli bilimsel gerekçesinde, chikungunyanın yaygın olduğu bölgelere seyahatlerde genel riski düşük olarak değerlendiriyor. 2026 önerilerine göre risk, güncel bir salgın bölgesine yapılan seyahatte en yüksek. Kalış süresi uzadıkça risk artıyor, yağmur mevsiminde ve sonrasında da yüksek oluyor. Öneriler, yurt dışında arkadaş veya akraba ziyaret eden kişilerde başka hastalıkların yanında chikungunya için de yüksek risk bulan çalışmaları anıyor.
Chikungunya nedir
Chikungunya, Aedes cinsi sivrisineklerin bulaştırdığı bir virüs hastalığı. 2026 önerileri asıl taşıyıcı olarak tropikal ve subtropikal bölgelerde yaşayan sarıhumma sivrisineğini sayıyor. Avrupa’da da görülen Asya kaplan sivrisineği de virüsü bulaştırabiliyor. Bu sivrisinekler çoğunlukla gündüzleri, ama geceleri de ısırıyor.
Enfekte olanların çoğunda belirti görülüyor ve önerilere göre tipik belirtiler yüksek ateş, birden çok eklemde ağrı ve deri döküntüsü. Hastalığın ilk evresinde her 100 hastadan yaklaşık 80’inde birden çok eklemde ağrı, yaklaşık 40 ila 50’sinde deri döküntüsü görülüyor. Her 100 hastadan 40 ila 80’inde eklem ağrıları üç ila altı aydan uzun sürüyor.
Hastalık nadiren hayatı tehdit edecek biçimde seyrediyor, örneğin beyin veya kalp iltihabıyla. Virüsün kendisine karşı bir tedavi yok, belirtiler tedavi ediliyor.
Chikungunya nerelerde görülüyor
Çoğunlukla tropikal ve subtropikal bölgelerde. 2026 önerilerine göre 1999 ile 2020 arasında Afrika, Asya, Okyanusya, Kuzey, Orta ve Güney Amerika ile Avrupa’da 115 ülkede bulaş bildirildi. Öneriler, Dünya Sağlık Örgütü’nün verilerine göre 2025’te 40’tan fazla ülke ve bölgede 500.000’den fazla vaka kaydedildiğini yazıyor. Tanı ve izleme imkânları eksik olduğu için hasta sayısı önerilere göre bundan yüksek.
Öneriler güncel salgınlar için ABD sağlık kurumu CDC’nin ve Avrupa sağlık kurumu ECDC’nin düzenli olarak güncellenen ülke listelerine yönlendiriyor.
Önerilere ait ülke tablolarında chikungunya aşısı, 140’tan fazla ülke ve bölge için seyahatin risk taşıdığı durumlardaki ek aşılar arasında yer alıyor. Bunlar arasında Mısır, Brezilya, Dominik Cumhuriyeti, Hindistan, Kenya, Küba, Maldivler, Mauritius, Meksika, Sri Lanka, Tayland ve Tunus var. Yunanistan, İtalya, Fas, İspanya ve Türkiye için tablolarda chikungunya aşısı geçmiyor. Tablolar önsözlerinde güncel salgınları göstermediklerini yazıyor.
Robert Koch-Institut’a göre Güney Avrupa’da 2025’e kadar tek tük yerel bulaşmalar defalarca kaydedildi. İtalya’da daha büyük salgınlar da oldu. Enstitüye göre Avrupa’daki vakaların çoğu seyahatlerden kaynaklanıyor. Almanya’ya dönen yolcularda 2016 ile 2019 arasında yılda ortanca 9 vaka bildirildi. Bu sayı 2023’te 44, 2024’te 42 oldu.
Aşı ne kadar koruyor
2026 önerilerine göre aşının hastalığa karşı ne kadar koruduğuna dair klinik veri yok. Çalışmalar bunun yerine aşılananların kaçında virüse karşı yeterli antikor oluştuğunu saydı. Robert Koch-Institut’a göre bu değerler korumanın yerleşik bir göstergesi sayılıyor.
2025 tarihli gerekçe inaktif aşı için iki çalışmaya yer veriyor. 12 ila 64 yaşındakilerle yapılan ilk çalışmada aşıdan 22 gün sonra aşılananların %97,8’inde bu antikorlar vardı. Etkisiz bir madde (plasebo) alan karşılaştırma grubunda oran %1,2’ydi. Yaklaşık altı ay sonra takip edilen aşılananlarda oran %85,5’ti, değerler yaşla birlikte azalıyordu.
65 yaş ve üzerindekilerle yapılan ikinci çalışmada 22 gün sonra bu antikorlar aşılananların %87,3’ünde, karşılaştırma grubunun %1,1’inde vardı. Yaklaşık altı ay sonra takip edilen aşılananlarda oran hâlâ %75,5’ti. Daimî Aşı Komisyonu’nun iki çalışmadaki altı aylık değerlere ilişkin bazı kuşkuları var, çünkü takibin nasıl yapıldığı tam olarak izlenemedi.
İlk çalışmada ilk sekiz gün içinde aşının yapıldığı yerde ağrı, kızarıklık veya şişlik bildirenlerin oranı aşılananlarda %23,9, karşılaştırma grubunda %10,7’ydi. Ateş, yorgunluk, baş veya eklem ağrısı gibi genel tepkiler aşılananların %32,2’sinde ve karşılaştırma grubunun %24,9’unda görüldü. Eklem ağrısı tek başına ele alındığında iki grupta neredeyse eşit sıklıktaydı, aşılananlarda %7,7, karşılaştırma grubunda %7,2.
Sivrisinek ısırıklarından nasıl korunursunuz
2026 önerileri aşının yanında gün boyu sivrisinekten korunmayı sayıyor. Önerilere göre bu koruma, aşısı olmayan başka enfeksiyonlara karşı da genellikle işe yarıyor. Öneriler şunları sayıyor:
- böcek ilacı emdirilmiş, sık gözlü cibinlik altında uyumak
- klimalı veya sineklikli odalarda kalmak
- teni örten açık renkli giysiler giymek
- gün boyu sivrisinek kovucu kullanmak
- sivrisineklerin ürediği açık su kaplarını boşaltmak
Önerilere göre Almanya’da 2025 yılı dahil, ülke içinde bir sivrisineğin bulaştırdığı hiçbir vaka kaydedilmedi. Ancak bazı bölgelerde virüsü bulaştırabilecek sivrisinekler var. Hastalığın ilk haftasında virüs genellikle hastanın kanında bulunuyor ve hasta böylece virüsün yayılmasına katkıda bulunabiliyor. Öneriler bu yüzden seyahatten sonra 14 güne kadar, belirti olmasa da gün boyu sivrisinekten korunmayı sayıyor. Bu, Almanya’da yazdan sonbahar başına kadar süren sivrisinek mevsiminde, özellikle Asya kaplan sivrisineğinin bulunduğu bölgelerde geçerli.
Aşının ücretini kim öder
Özel bir seyahatte yasal hakkınız yok, ancak 2026 önerilerine göre birçok hastalık kasası seyahat aşılarını gönüllü olarak geri ödüyor. Kasalar bu konuda farklılaştığı için yolcuların kendi kasasına sorması isteniyor. Önerilere göre yurt dışı iş seyahatinde aşının ücreti işveren üzerinden geri alınabiliyor.
Beşinci Sosyal Yasa Kitabı’nın (Fünftes Sozialgesetzbuch) 20i maddesi, seyahat önerinin kapsamına giriyorsa ve yurt dışı kalışı işten veya eğitimden kaynaklanıyorsa yasal sigortalılara aşı hakkı tanıyor. Gemeinsamer Bundesausschuss’un yönergesi Schutzimpfungs-Richtlinie, bu hak için Daimî Aşı Komisyonu ile aynı seyahatleri sayıyor. Seyahat dışında yönerge, biyolojik maddelerle çalışmayı düzenleyen Biostoffverordnung’a göre hedefli olarak chikungunya virüsleriyle çalışan sigortalılara da hak tanıyor, örneğin laboratuvarda.
Sık sorulan sorular
Daha önce chikungunya geçirdim. Aşıya ihtiyacım var mı?
Daimî Aşı Komisyonu, daha önce chikungunya geçirmiş kişilere aşı önermiyor. 2026 tarihli seyahat aşısı önerilerine göre geçirilmiş bir enfeksiyondan sonra ömür boyu bağışıklık olduğu varsayılıyor.
Seyahatim birkaç gün sonra başlıyor. Hâlâ aşı olabilir miyim?
Robert Koch-Institut’a göre evet, çünkü aşı tek bir dozdan oluşuyor. Enstitüye göre aşı ile bölgeye varış arasında iki haftadan az süre varsa, korumanın seyahat başında henüz tam oluşmadığı varsayılmalı. Bu durumda sivrisinekten korunma özellikle önem taşıyor. Aşının sizin için uygun olup olmadığını eczane sizinle konuşur.
İleride pekiştirme aşısı gerekir mi?
2026 tarihli seyahat aşısı önerilerine göre bu henüz söylenemiyor. Robert Koch-Institut’a göre Daimî Aşı Komisyonu verileri izliyor ve yeni bulgular çıktığında önerisini gözden geçirmek istiyor. Enstitüye göre ilk çalışma sonuçları, ruhsatlı iki aşıda da etkinin muhtemelen birkaç yıl sürdüğünü gösteriyor.
Aynı randevuda başka bir aşı da olabilir miyim?
Robert Koch-Institut’a göre chikungunya aşısının başka aşılarla aynı anda yapılmasına dair henüz çalışma yok. 2026 tarihli seyahat aşısı önerilerine göre inaktif bir aşı için başka aşılarla asgari aralık gerekmiyor. Önerilere göre önceki bir aşıya verilen tepkiler önceden geçmiş olmalı. İki aşının aynı randevuda yapılıp yapılamayacağı, her aşının sağlık çalışanlarına yönelik ürün bilgisine (Fachinformation) bağlı. Bunu eczane sizinle konuşur.
Hamileyim veya emziriyorum. Yine de aşı olabilir miyim?
Daimî Aşı Komisyonu’nun 2025 tarihli gerekçesine göre inaktif aşı için hamile ve emziren kadınlarda çok az veri var. Bu yüzden yarar ve riskin tartılması isteniyor. Gerekçe, hamilelik ve emzirme döneminde chikungunyanın yaygın olduğu bir bölgeye seyahatten genel olarak kaçınılmasını öneriyor. Oralarda sivrisineklerin bulaştırdığı ve örneğin hamilelik veya yenidoğan için risk oluşturabilecek başka hastalıklar da görülüyor. Aşının sizin için uygun olup olmadığını eczanede veya hekim muayenehanesinde konuşun.
Bağışıklık sistemi zayıfsa ne geçerli?
Robert Koch-Institut’a göre inaktif aşı, yarar ve risk tartıldıktan sonra bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde de kullanılabiliyor. 2025 tarihli gerekçeye göre bağışıklık sistemi tüm vücudu etkileyen bir tedaviyle baskılanan kişilerde etkililik ve güvenlik verisi yok. Gerekçeye göre aşının türü nedeniyle daha yüksek bir güvenlik riski beklenmiyor, ama aşı tedaviye bağlı olarak daha zayıf etki edebilir. Gerekçe, aşının bağışıklık sisteminin en az baskılandığı zamanda yapılmasını öneriyor. Bunun sizin için ne anlama geldiğini eczanede veya hekim muayenehanesinde konuşun.
Enfeksiyondan sonra ilk belirtiler ne kadar sürede başlar?
2026 tarihli seyahat aşısı önerilerine göre çoğunlukla 3 ila 7 gün sonra, aralık 1 ila 12 gün. Enfeksiyon kanıtlanmışsa öneriler, virüsün Almanya’da başkalarına geçmemesi için yazdan sonbahar başına kadar süren sivrisinek mevsiminde gün boyu sivrisinekten korunmayı sayıyor.
Masrafın karşılanması, sigortanıza ve aşının yapılma nedenine bağlıdır. Randevudan önce sigortanız ve eczaneyle, o eczanedeki aşının karşılanıp karşılanmadığını veya ücreti kendinizin ödeyip ödemeyeceğini netleştirin.
Bilgi tarihi: 26.10.2026
Chikungunya aşısı yapan eczaneler
Listelenmiş hiçbir eczane bu aşıyı henüz bize bildirmedi. Bu, kimsenin sunmadığı anlamına gelmez. Eczanenize sorun.
Yakınınızda bir eczane bulun
Yakınınızdaki kayıtlı aşı hizmeti olan eczaneleri bulmak için adres veya posta kodu girin. Aşıya göre filtreleyebilirsiniz.
Kaynaklar
- Empfehlungen der STIKO und der DTG zu Reiseimpfungen, Epidemiologisches Bulletin 27/2026, Robert Koch-Institut, 02.07.2026 itibarıyla
- Ländertabellen als Anhang zum Epidemiologischen Bulletin 27/2026, Robert Koch-Institut, 08/2026 itibarıyla
- Beschluss und wissenschaftliche Begründung der STIKO-Empfehlung zur Impfung gegen Chikungunya, Epidemiologisches Bulletin 28/2025, Robert Koch-Institut, 10.07.2025 itibarıyla
- Antworten auf häufig gestellte Fragen zur Schutzimpfung gegen Chikungunya, Robert Koch-Institut, 02.10.2026 itibarıyla
- Chikungunya virus disease worldwide overview, European Centre for Disease Prevention and Control, abgerufen am 10.11.2026 itibarıyla
- § 20c IfSG — Durchführung von Schutzimpfungen durch Apotheker, Bundesministerium der Justiz, Fassung seit 02.07.2026 itibarıyla
- § 20i SGB V — Leistungen zur Verhütung übertragbarer Krankheiten, Bundesministerium der Justiz, abgerufen am 10.11.2026 itibarıyla
- Schutzimpfungs-Richtlinie, § 11 und Anlage 1, Gemeinsamer Bundesausschuss, 03.09.2026, in Kraft seit 29.10.2026 itibarıyla
Bu sayfa genel bilgi verir ve kaynaklarını belirtir. Tıbbi veya eczacılık danışmanlığının yerini tutmaz. Sizin için neyin doğru olduğunu eczanenize veya hekiminize danışın.