Eczane hizmeti olarak aşı: Almanya’daki durum

Eczaneler 2 Temmuz 2026’dan bu yana yetişkinlere bütün inaktif aşıları (Totimpfstoffe) yapabiliyor. Bu tarihe kadar yetkileri grip ve korona aşısıyla sınırlıydı.

Ne değişti

Apothekenversorgung-Weiterentwicklungsgesetz (eczane hizmetlerini geliştirme yasası) 1 Temmuz 2026’da Bundesgesetzblatt’ta (federal resmî gazete) yayımlandı ve ertesi gün yürürlüğe girdi. Bu yasayla eğitim almış eczacılar, 18 yaş ve üzerindeki kişilere inaktif aşılarla bütün koruyucu aşıları yapabiliyor. Yetkinin dayanağı, Infektionsschutzgesetz’in (IfSG, Enfeksiyondan Korunma Yasası) § 20c fıkra 1 cümle 1 no. 3 hükmü.

Eczacılar aşının uygulanmasını PTA’lara (pharmazeutisch-technische Assistentinnen und Assistenten, eczane teknisyenleri), Pharmazieingenieur’lere ve stajyer eczacılara (Pharmazeutinnen und Pharmazeuten im Praktikum, PhiP) devredebilir (§ 20c fıkra 4 IfSG). Bu kişilerin de hekimlerin verdiği eğitimi almış olması gerekir ve aşıyı gözetim altında yaparlar. Bilgilendirmeyi, anamnezi, onamın alınmasını ve aşı kaydını ise eczacı kendisi yapmak zorunda.

§ 20c fıkra 3 IfSG, Bundesapothekerkammer’in (Federal Eczacılar Odası) Bundesärztekammer (Federal Hekimler Odası) ile birlikte bu eğitim için 2 Eylül 2026’ya kadar örnek müfredatlar hazırlamasını öngörüyor. Grip ve korona için müfredat zaten var, yeni eklenen aşılarınki ise Ağustos 2026’da hâlâ görüşülüyordu.

§ 20c IfSG eczanelere aşı yapmayı zorunlu kılmıyor. Aşı yapıp yapmayacağına her eczane kendisi karar verir ve yalnızca belirli aşıları sunmakla yetinebilir.

Hangi aşılar söz konusu

Sitemizde on aşıya yer veriyoruz ve seçimi, eczanelerde sunulması beklenen aşılara göre yaptık. Bağlantılı her sayfa, hastaların o aşı hakkında neleri aradığını gösteriyor.

• Kene kaynaklı ensefalit (TBE)
• Grip
• Korona (COVID-19)
• Tetanoz / Difteri / Boğmaca / Çocuk felci
• Hepatit A / Hepatit B
• Pnömokok
• RSV
• Zona
• Meningokok B
• Meningokok ACWY

Bir eczanenin aşı için neye ihtiyacı var

Aşağıdaki başlıkların her biri ayrı bir hazırlık istiyor. Hepsi aşı yapmanın koşulları yazısında ayrıntılı olarak anlatılıyor.

Eğitim

§ 20c fıkra 1 cümle 1 no. 1 IfSG, hekimlerin verdiği ve başarıyla tamamlandığı onaylanmış bir eğitim şart koşuyor. Fıkra 2 eğitimin içeriğini sayıyor: aşı uygulaması, bilgilendirme, anamnez, kontrendikasyon bilgisi ve aşı tepkilerinde acil müdahale.

Grip ve korona için Bundesapothekerkammer ile Bundesärztekammer’in müfredatı hazır. ABDA’ya (Bundesvereinigung Deutscher Apothekerverbände, eczacı kuruluşlarının federal çatı birliği) göre müfredat 45’er dakikalık 14 ders saatinden oluşuyor, kendi kendine çalışmayı, uygulamalı bir bölümü ve ilk yardım belgesini de kapsıyor. Yeni eklenen aşıların müfredatı ise henüz görüşülüyor.

1 Temmuz 2026’ya kadar geçerli olan eğitimi tamamlamış eczacılar, gribe ve koronaya karşı ek eğitim almadan aşı yapmaya devam edebilir. Diğer inaktif aşılar için bu eğitime tamamlayıcı bir bölüm ekleniyor.

Mekân

Aşı için bekleme alanı olan ve gerekli donanıma sahip uygun bir oda gerekiyor. Apothekenbetriebsordnung (ApBetrO, eczane işletme yönetmeliği), her odaya eczaneden çıkmadan ulaşılabilmesini şart koşuyor (Raumeinheit, § 4 fıkra 1 cümle 2 no. 5). § 4 fıkra 4 bu şartı aşı odası için açıkça kaldırıyor, ancak odanın diğer işletme mekânlarına makul bir yakınlıkta olmasını istiyor.

Zeminler ve yüzeyler nemli silinebilir ve dezenfekte edilebilir olmalı, ayrıca bir hijyen planı gerekiyor. Eyaletler bu konuyu farklı uyguladığı için denetim makamınızın bunun dışında neler istediğini oraya sorun.

Acil duruma hazırlık

Aşı odasında bir aşı tepkisine hemen müdahale etmeye yetecek donanım, acil durum ilaçları ve yazılı bir acil durum planı bulunmalı.

Bilgilendirme ve belgeleme

§ 22 IfSG’ye göre aşı gecikmeksizin aşı kartına, kart ibraz edilmezse bir aşı belgesine kaydedilir. Kayıtta diğer bilgilerin yanında aşılanan kişinin adı ve doğum tarihi, aşıdan sorumlu kişinin adı ile adresi ve bu kişinin onayı yer alır.

Olağan aşı tepkisini aşan bir sağlık zararı şüphesi, § 6 fıkra 1 no. 3 IfSG uyarınca kişinin adı belirtilerek Gesundheitsamt’a (yerel sağlık dairesi) bildirilir.

Aşı eczaneye ne kazandırır

Ücretlendirmenin bir kısmı henüz kesinleşmedi ve aşının eczanenize kazandırıp kazandırmadığı ancak şu kalemler netleştiğinde hesaplanabilir:

• sözleşmeyle belirlenen aşı başına ücret
• aşının alış fiyatı ve Retax riski (sağlık sigortasının ödemeyi sonradan kesmesi)
• bilgilendirme, aşı ve gözlem için ayrılan personel zamanı
• randevu az olduğunda açılıp kullanılamayan ya da miadı dolan aşılar (Verwurf)
• eğitim ve donanım için bir defalık masraf

Bir eczanenin burada nasıl listeleneceği ve çevrimiçi randevuyu nasıl alacağı Eczaneler için sayfasında anlatılıyor.