Eczanede meningokok B aşısı

2 Temmuz 2026’dan bu yana eğitimli eczacılar yetişkinlere meningokok B aşısı yapabiliyor. Kural Enfeksiyondan Korunma Yasası’nın (Infektionsschutzgesetz) 20c maddesinde duruyor. Doktor randevusu da sevk de gerekmiyor, aşı 18 yaşından itibaren yapılıyor. İzin verilmiş olması aşının her yerde bulunduğu anlamına gelmiyor: aşıyı yalnızca bunun için hekim eğitiminden geçmiş bir eczacı yapabiliyor ve yasa hiçbir eczaneyi buna zorunlu tutmuyor.

Yetişkinlerin çoğuna bu aşı önerilmiyor. Meningokoklar, serogruplara ayrılan bakteriler ve B bunlardan biri. Robert Koch-Institut’a göre burun-boğaz bölgesine yerleşiyorlar. Nadiren beyin zarı iltihabına ya da kan zehirlenmesine yol açıyorlar: Almanya genelinde, serogrubu ne olursa olsun, meningokok kaynaklı böyle bir hastalığa yılda 100.000 kişiden 0,4’ten azı yakalanıyor. B serogrubuna karşı Robert Koch-Institut bünyesindeki Daimî Aşı Komisyonu (Ständige Impfkommission) yetişkinlere genel bir aşı önermiyor.

Meningokok B aşısı kime öneriliyor

Yalnızca belirli bir hastalanma riski taşıyanlara. Aşı Komisyonu 2026 tarihli önerisinde aşıya endikasyon aşısı (Indikationsimpfung) diyor. Bu kategori, hastalanma riski yüksek gruplara önerilen aşıları kapsıyor. Yetişkinlerde risk, doğuştan gelen ya da sonradan edinilmiş bağışıklık yetmezliğinden doğuyor: bağışıklık savunmasının zayıf olduğu durumlardan. Öneri şu örnekleri sayıyor:

• komplement ya da properdin eksikliği, yani bağışıklık savunmasının bir bölümündeki boşluk
• C5 komplement inhibitörleriyle tedavi
• antikor eksikliği
• dalağın olmaması ya da işlev görmemesi, örneğin orak hücre hastalığında

Meningokoklara maruz kalan laboratuvar çalışanları da bu kapsamda. Aşı Komisyonu her iki gruba iki aşıyı birlikte öneriyor: meningokok B’ye karşı olanı ve A, C, W ve Y serogruplarına karşı olanı. Hastalıklar kümelenirse ya da bir salgın çıkarsa aşı, sağlık makamlarının o durum için verdiği öneriye göre yapılıyor.

Bağışıklık yetmezliği olanlarda aşının ne kadar işe yaradığı açık değil — Aşı Komisyonu’nun elinde buna dair veri yok. Hastalanma riski de temel hastalığa göre değişiyor. Komisyon buradan şu sonucu çıkarıyor: karar, kişiye özel bir fayda-risk değerlendirmesine dayanmalı.

Sayılan grupların dışında kalmak aşıyı dışlamıyor. Robert Koch-Institut bunun için, ruhsat kapsamında ve hekim danışmanlığından sonra verilen bireysel bir karardan söz ediyor. Sizin için neyin geçerli olduğunu eczanede ya da hekim muayenehanesinde konuşun.

Yolculuktan önce

Meningokok B için öneri, hastalığın salgın hâlinde görüldüğü ülkelere yapılan yolculukları kapsıyor, özellikle yerel halkla yakın temas varsa. Afet yardımı çalışanları buraya giriyor, maruziyete göre kalkınma yardımı çalışanları ile sağlık personeli de. Öneriyi iki kurum veriyor: Aşı Komisyonu ve Deutsche Gesellschaft für Tropenmedizin, Reisemedizin und Globale Gesundheit. Bu ikincisi, Alman tropikal tıp, seyahat tıbbı ve küresel sağlık derneği. Uzun süreli bir yurt dışı kalıştan önce ise gidilen ülkenin kendi önerileri geçerli.

Meningokoklar vücut dışında hızla öldüğü için bulaşma yakın temas gerektiriyor: ağız ve boğaz salgısının bir kişiden diğerine geçmesi gerekiyor. Robert Koch-Institut’a göre yakın temas olmadan karşılaşmak kural olarak bulaştırmıyor.

Aşı hangi suşları kapsıyor

B serogrubunun hepsini değil. Almanya’da bu bakterinin farklı suşları dolaşıyor ve aşının erişemediği payı Robert Koch-Institut %20’nin altında tahmin ediyor.

Ücreti kim ödüyor

Hastalık kasasının hangi durumda ödediği, Gemeinsamer Bundesausschuss’un yönergesi Schutzimpfungs-Richtlinie’nin 1. ekinde yazıyor. Bundesausschuss o yönergede Aşı Komisyonu’nun önerilerini hastalık kasasına karşı haklara çeviriyor.

Özel bir yolculuktan önce ücreti kural olarak kendiniz ödersiniz. Aşı Komisyonu’nun 2026 tarihli önerileri, sosyal yasa Sozialgesetzbuch V’ten iki istisna sayıyor. Yurt dışı kalışı mesleğinizden ya da eğitiminizden kaynaklanıyorsa hastalık kasası ödüyor. Bulaşıcı bir hastalığın Almanya’ya girmesini önlemekte özel bir kamu yararı varsa da ödüyor. Bazı kasalar seyahat aşılarını kendi tüzüklerine dayanarak gönüllü olarak karşılıyor.

Ücreti kendiniz ödediğinizde fiyatı her eczane kendisi belirliyor. Randevu almadan önce oraya sorun.