Szczepienie przeciw półpaścowi w aptece

Od 2 lipca 2026 roku apteki mogą szczepić także przeciw półpaścowi, po łacinie herpes zoster. Nie potrzeba do tego skierowania ani wcześniejszej wizyty u lekarza, a szczepi się od 18. roku życia.

Komu zaleca się szczepienie

Dwóm grupom. Tak wynika z zalecenia Stałej Komisji Szczepień (Ständige Impfkommission) przy Robert Koch-Institut z 2026 roku.

Dla osób od 60. roku życia jest to szczepienie standardowe, czyli zalecane niezależnie od chorób współistniejących. Dorosłym od 18. roku życia komisja zaleca je jako szczepienie wskazaniowe: przy wrodzonym lub nabytym niedoborze odporności, czyli przy osłabionym układzie odpornościowym, albo przy ciężkiej postaci przewlekłej choroby podstawowej. Przykłady z zalecenia:

• po przeszczepieniu komórek macierzystych, po terapii komórkowej lub po przeszczepieniu narządu
• przy lekach tłumiących układ odpornościowy, na przykład przy chemioterapii
• przy chorobie nowotworowej
• przy zakażeniu HIV
• przy reumatoidalnym zapaleniu stawów lub toczniu rumieniowatym układowym
• przy przewlekłej zapalnej chorobie jelit
• przy przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc (POChP) lub astmie oskrzelowej
• przy przewlekłej chorobie nerek lub cukrzycy

Ryzyko nie jest w tych grupach jednakowe, bo zależy od choroby podstawowej. Najwyższe jest, w ocenie komisji, przy niedoborze odporności oraz przy niektórych chorobach autoimmunologicznych i ich leczeniu. U osób z chorobą przewlekłą komisja widzi największą korzyść tam, gdzie choroba nie jest dobrze kontrolowana. Dotyczy to także osób z kilkoma chorobami naraz.

Między 18. a 59. rokiem życia zalecenie nie obejmuje lekkich ani niepowikłanych postaci tych chorób. Poza nim zostają też te, które leki dobrze kontrolują. Komisja nie widzi tam wyraźnie podwyższonego ryzyka półpaśca. Osób od 60. roku życia to wyłączenie nie dotyczy, bo obejmuje je szczepienie standardowe.

W obu grupach zalecenie przewiduje dwa szczepienia w odstępie od dwóch do sześciu miesięcy. Opiera się na nim Schutzimpfungs-Richtlinie, wytyczna Wspólnego Komitetu Federalnego (Gemeinsamer Bundesausschuss). To ona rozstrzyga, komu przysługuje pokrycie kosztów przez kasę chorych.

Przed czym ma chronić szczepienie

Przed półpaścem i przed neuralgią popółpaścową. Te dwa cele wymienia zalecenie komisji z 2026 roku. Robert Koch-Institut opisuje neuralgię jako ból nerwów, który może pozostać po wygojeniu półpaśca.

Instytut wyjaśnia też, skąd bierze się sama choroba. Wirus ospy wietrznej i półpaśca wywołuje najpierw ospę wietrzną. Potem zostaje w zwojach nerwowych, czyli w skupiskach komórek nerwowych. Kiedy znów się tam uaktywni, powstaje półpasiec. Zachorować może więc tylko ten, kto nosi tego wirusa w sobie.

Dlaczego nie każda apteka je oferuje

Bo szczepienie jest dla apteki dobrowolne. Pozwala na nie § 20c ustawy o ochronie przed zakażeniami (Infektionsschutzgesetz), ale nie zobowiązuje do niego żadnej apteki. Kto szczepi, musi przejść szkolenie prowadzone przez lekarza i mieć potwierdzenie, że ukończył je z wynikiem pozytywnym. Od 2 lipca 2026 roku przepis obejmuje wszystkie szczepionki, które nie są żywe.

Przeciw półpaścowi dopuszczona jest w Niemczech szczepionka inaktywowana — taka, która nie zawiera zdolnych do namnażania patogenów. Szczepienie w aptece jest więc możliwe. Które apteki je oferują, widać niżej na tej stronie.