Koşullar: bir eczanenin aşı yapabilmesi için gerekenler

Bir eczanenin aşı yapabilmesi için dört koşul gerekiyor. Dördünü de eczane işletme yönetmeliği Apothekenbetriebsordnung’un § 2 fıkra 3a maddesi sayıyor: bilgilendirme, anamnez ve onam için eğitimli eczacılar, enjeksiyon için aynı eczacılar ya da onların gözetimindeki kişiler, gerekli donanıma sahip uygun bir mekân ve aşıdan doğabilecek zararları karşılayan bir işletme sorumluluk sigortası. Üstüne bir süre geliyor: bildirim, ilk aşıdan en geç bir hafta önce yetkili makama ulaşıyor. 2 Temmuz 2026 genişlemesinin neye izin verdiği eczane hizmeti olarak aşı sayfasında yazıyor.

Eğitim

§ 20c fıkra 1 cümle 1 IfSG’ye göre aşı yapabilen kişi, hekim tarafından eğitilmiş ve eğitimi başarıyla tamamladığı onaylanmış, bir kamu eczanesinin personeline dahil olan ve 18 yaş ve üzerindeki kişilere aşı yapan eczacıdır. Eğitimin neyi kapsadığını 2. fıkra belirliyor: bilgilendirme, anamnez, aşı danışmanlığı ve onam dahil aşının uygulanması, ilgili aşının kontrendikasyonları ve akut bir aşı reaksiyonunda acil önlemler.

Grip ve COVID-19 için Bundesapothekerkammer ile Bundesärztekammer’in müfredatı hazır. ABDA’nın verilerine göre 45 dakikalık 14 eğitim saati tutuyor: bir bireysel çalışma, iki etkenin her biri için birer teori bölümü, uygulamaya dair bir teori bölümü ve bir pratik eğitim. Geçerli bir ilk yardımcı belgesi olmayan, ayrıca ilk yardım bölümünü de tamamlıyor. Eğitimleri sunanlar arasında eyalet eczacı odaları var.

Yeni eklenen aşılar için müfredat henüz yok. § 20c fıkra 3 IfSG bunun için Bundesapothekerkammer’e 2 Eylül 2026 tarihini veriyor, Bundesärztekammer ile birlikte ve tamamlayıcı eğitim için ikinci bir müfredatla beraber. ABDA 1 Eylül 2026’da ikisini de hâlâ uzlaşma aşamasında gösteriyordu. Eğitimler, mümkün olduğu ölçüde, dijital biçimde de yapılabiliyor.

Eğitimini almış olan baştan başlamıyor. § 20c fıkra 1 cümle 2 IfSG’ye göre 1 Temmuz 2026’ya kadar geçerli olan eğitimi tamamlamış kişi, grip ve COVID-19 aşısını başka bir eğitim olmadan yapabiliyor. Kalan inaktif aşılar için tamamlayıcı eğitim ekleniyor.

Mekân

Gereken şey, bekleme alanı da bulunan uygun bir mekân ile koruyucu aşıların uygulanması için gerekli donanım. § 35a fıkra 3 ApBetrO buna üç sınır çiziyor: mekânın kullanımı eczanenin düzenli işleyişini bozmayacak, bir aşı sürerken mekân başka bir amaca hizmet etmeyecek ve eczaneye özgü ilaçlara, başlangıç maddelerine ve kimyasallara yetkisiz erişim engellenecek.

Mekân bütünlüğü anlamında ayrı bir oda olması gerekmiyor. § 4 fıkra 1 cümle 2 no. 5 ApBetrO her işletme odasının eczaneden çıkmadan ulaşılabilir olmasını istiyor, § 4 fıkra 4 no. 4 ApBetrO ise koruyucu aşı için kullanılan odaları bundan açıkça muaf tutuyor. Aynı hüküm yerine daha esnek bir sınır koyuyor: oda, diğer işletme odalarına uygun bir yakınlıkta olacak.

Yalnızca yerinde aşı yapan eczanenin böyle bir mekâna ihtiyacı yok. § 2 fıkra 3a cümle 1 no. 3 ApBetrO bu durumu dışarıda bırakıyor.

Makama bildirim

İlk aşının önünde bir süre duruyor. § 2 fıkra 3a cümle 2 ApBetrO’ya göre eczane yöneticisi, koruyucu aşı uygulayacağını ve yalnızca yerinde aşı yapılmıyorsa bunun için öngörülen mekânları, aşılara başlamadan en geç bir hafta önce yetkili makama bildiriyor.

Aynı bir hafta sonra yeniden geçerli. Uygulamada ya da mekânlarda bir şey değişirse, 3. cümle bunun hayata geçirilmesinden en geç bir hafta önce bildirilmesini istiyor. Denetim makamınızın hangi bilgileri beklediğini oradan öğrenirsiniz, çünkü eyaletler bunu farklı yürütüyor.

Sigorta ve kalite yönetimi

§ 2 fıkra 3a cümle 1 no. 4 ApBetrO eczane için, koruyucu aşıların uygulanmasından doğabilecek zararları karşılayan bir işletme sorumluluk sigortası istiyor. Mevcut bir poliçenin bunu karşılayıp karşılamadığını sigortacı söyler.

Süreçler § 2a ApBetrO’ya göre kalite yönetim sistemine giriyor. § 35a fıkra 1 ApBetrO neler için belirleme yapılacağını sayıyor: aşının hazırlanması, bilgilendirme ve onam, anamnez ve aşının ne zaman yapılmayacağına dair karar, uygulama, belgeleme, katılanların hijyenik davranışı dahil hijyen önlemleri ve olağan aşı reaksiyonunun ötesine geçen bir sağlık zararı şüphesinde bildirim.

Robert Koch-Institut’a bildirim

Aşı yapan bildirir. § 13 fıkra 5 IfSG’ye göre koruyucu aşıların uygulanmasından sorumlu kurum ve kişiler, aşı sürveyansı için Robert Koch-Institut’a ve farmakovijilans için Paul-Ehrlich-Institut’a veri aktarıyor, bu ikisinin belirlediği aralıklarla. Aktarılanlar takma adlı veriler: doğum ayı ve yılı, cinsiyet, posta kodu ve aşı tarihi bunların arasında.

Bunun yolu, enfeksiyondan korunma için Alman elektronik bildirim ve bilgi sistemi DEMIS. Bundesapothekerkammer kendi kılavuzunda oraya giden iki yol anıyor: aşı için meslek kuruluşunun kendi portalı GEDISA’yı kullanan eczanede bildirim, aşı verileri girildikten sonra kendiliğinden oluşuyor, aksi hâlde eczane DEMIS’e kendisi bağlanıyor.

Eczacı dışında kim aşı yapabilir

Aşının uygulanması § 20c fıkra 4 IfSG’ye göre eczacılık pratik eğitimindeki kişilere, eczane teknisyenlerine ve eczacılık mühendislerine devredilebiliyor. Bunun koşulu, katılımı onaylanmış kendi hekim eğitimleri ve devreden eczacının gözetimi. Bilgilendirme, anamnez, onam ve § 22 IfSG uyarınca aşı belgelemesi o eczacıda kalıyor.

Bu eğitim için § 20c fıkra 4 cümle 4 IfSG 2 Kasım 2026 tarihini koyuyor, örnek müfredat burada da o güne kadar eksik. Eczanenin eczacılık personeli bundan bağımsız olarak destek verebiliyor: § 35a fıkra 2 ApBetrO’ya göre hazırlıkta ve belgelemede, yeterince nitelikli ve düzenli olarak eğitilmiş olmak kaydıyla. Eğitim önlemleri belgeleniyor.

Bunların hepsi yerindeyse geriye aşı saatlerini dolduran randevular kalıyor. Bir eczanenin nasıl listeleneceği ve randevuları çevrimiçi nasıl alacağı eczane olun sayfasında yazıyor.