Eczanede aşı: En önemli sorular ve yanıtlar

Eczanede aşı güvenlidir, müşteriler tarafından çok iyi karşılanır ve aksi hâlde aşı olmayacak insanlara ulaşır. Bu SSS, kendi aşı hizmetini planlayan eczacılar için en önemli verileri özetliyor.

Eczanede aşının güvenliği

Eczanede aşı güvenli mi?

Eczanelerde yalnızca inaktif aşılarla aşı yapılır. Bunlar, çoğalamayan ve koruma sağladıkları hastalığa yol açamayan, öldürülmüş mikroplardan ya da bunların parçalarından oluşur. Eczanelerde grip aşısı üzerine yapılan bir çalışmada 11.571 anketin yalnızca dokuzunda (%0,08) aşıdan sonra bir reaksiyon kaydedildi. Çalışma yan etkileri incelemek üzere tasarlanmamıştı, ancak hiçbir durumda eczanede acil müdahale gerekmedi.

Eczanede aşı konusunda uluslararası hangi deneyimler var?

Eczanelerde aşı uluslararası alanda uzun zamandır yerleşiktir. Örneğin Fransa, İrlanda, Portekiz, İsviçre, Birleşik Krallık, Danimarka, Norveç, Belçika, Lüksemburg, İtalya, Polonya, ABD, Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda’da uzun zamandır eczanelerde aşı yapılıyor. ABDA’ya göre eczacılar dünya genelinde yaklaşık 40 ülkede eczanelerde grip (influenza) aşısı yapabiliyor.

Alman eczanelerinde şimdiye kadar hangi aşılar yapıldı?

2 Temmuz 2026’dan bu yana eczaneler yetişkinlere inaktif aşılarla yapılan bütün aşıları sunabiliyor. O zamana kadar Alman eczanelerinde yalnızca grip ve COVID-19 aşılarına izin vardı. Bunun dayanağı Apothekenversorgung-Weiterentwicklungsgesetz (ApoVWG), yani eczane hizmetlerini geliştirme yasası. Bunlar arasında FSME (kene kaynaklı beyin iltihabı), tetanos, difteri, boğmaca (pertussis), çocuk felci (polio), hepatit A ve B, pnömokok, RSV, zona (herpes zoster) ile meningokok B ve ACWY aşıları da var. Ön koşul, bir hekimin verdiği aşı eğitimidir. Canlı aşılar kapsam dışında kalmaya devam ediyor.

Talep ve aşı açıkları

Ek aşı hizmetlerine ne kadar ihtiyaç var?

İhtiyaç büyük, çünkü Almanya’da aşılanma oranları yetersiz. Bu en açık biçimde grip aşısında görülüyor. DSÖ, 60 yaş ve üzerindeki kişilerde %75’lik bir oran hedefliyor, Almanya’da ise bu oran Robert Koch-Institut’un verilerine göre 2024/25 raporlama döneminde yalnızca %34,5’ti. Başka aşılarda da oranlar düşük: I/2025 raporlama döneminde 60-64 yaş arasındakilerin yalnızca %14’ü pnömokoka karşı aşılıydı. Mevcut en son raporlama dönemi olan 2024’te risk bölgelerindeki insanların %20’si FSME’ye karşı tam aşılıydı, 2024/25 raporlama döneminde ise 60 yaş ve üzerindekilerin yalnızca %13’ü COVID-19’a karşı aşılıydı.

Eczane neden aşı için iyi bir yer?

Eczane yakın ve tanıdık olduğu için aşı için iyi bir yerdir. Eczane böylece pek çok insana büyük engeller olmadan ulaşır. Her gün yaklaşık üç milyon kişi bir eczaneye gidiyor, böylece yılda yaklaşık 1 milyar hasta teması oluşuyor. Almanya’daki insanların %64’ü eczanesine en az ayda bir gidiyor ve %92’si eczacılarına güveniyor (ABDA, Zahlen, Daten, Fakten 2025).

Eczanede aşı yeni hedef gruplara ulaşıyor mu?

Evet, anket sonuçlarına göre eczanede aşı, aksi hâlde aşı olmayacak insanlara da özellikle ulaşıyor. Model projelerde aşılananların %17’si eczane dışında aşı olmayacaklarını söyledi, %11,5’i ise emin değildi. İlk grip aşısını olanlarda bu oran %27,6’ya kadar çıktı, %34,5’i de emin değildi.

Müşteriler eczanede aşıdan ne kadar memnun?

Memnuniyet çok yüksek. %88,5’i bilgilendirmeden, %93,8’i aşının işleyişinden memnundu. %93,9’u aşıyı eczanede tekrarlamak istiyor ve %79,7’si başka aşıları da eczanede yaptırırdı.

Aşı hizmetinin ekonomisi ve organizasyonu

Eczanede aşının masraflarını kim karşılıyor?

Schutzimpfungs-Richtlinie’deki, yani hastalık kasalarının karşıladığı aşıları sayan yönergedeki aşıları kasalar zorunlu hizmet olarak öder, eczanenin ücretini § 132e fıkra 1a SGB V uyarınca bir sözleşme belirler. Bireysel tüzük hizmetleri (Satzungsleistungen) kapsamında bazı kasalar STIKO önerilerinin ötesindeki aşıları da üstlenir. Sigortalılar için mali engel olabildiğince düşük olmalıdır.

Aşı kartı kontrolü ve eczanenin geleceği

Eczanede aşı kartı kontrolü nedir?

Aşı kartı kontrolüyle (Impfpass-Check) hastadaki aşı açıkları fark edilebilir. Daimi Aşı Komisyonu’nun (STIKO) önerisine göre her hekim teması, hastaların aşı durumunu dikkatle kontrol etmek ve gerekirse tamamlamak için kullanılmalıdır.

Aşı yapmanın yerel eczaneye ne gibi yararları var?

Aşı, eczanenin yakındaki sağlık hizmetleri için merkezî başvuru noktası olarak profilini güçlendirir. Özellikle muayenehanelerin azaldığı kırsal bölgelerde eczane böylece hizmetin sürmesine katkıda bulunur. Ayrıca aşı, eczacılık mesleğini daha çekici kılar ve yeni kuşak meslektaş bulmaya yardımcı olur.