Eczanede meningokok ACWY aşısı

2 Temmuz 2026’dan bu yana eğitim almış eczacılar yetişkinlere meningokok A, C, W ve Y aşısı yapabiliyor. Kural, Enfeksiyondan Korunma Yasası’nın (Infektionsschutzgesetz) 20c maddesinde yazıyor ve canlı olmayan bütün aşıları kapsıyor. Meningokoklar serogruplara ayrılan bakteriler. A, C, W ve Y bunlardan dördü ve dörtlü konjuge aşı tam da bunlara karşı koruyor. Aşı 18 yaşından itibaren yapılıyor.

İzinli olması her yerde bulunduğu anlamına gelmiyor. Aşıyı yapan eczacının bunun için bir hekimden eğitim almış olması gerekiyor. Yeni eklenen aşıların eğitimini ise federal eczacı odası Bundesapothekerkammer daha yeni hazırlıyor.

Aşı kime öneriliyor

Robert Koch-Institut bünyesindeki Daimî Aşı Komisyonu (Ständige Impfkommission) bunu yetişkinlerin hepsine önermiyor. 2026 tarihli önerisi şu grupları sayıyor:

• aşıyı yaptırmamış 25 yaş altındaki yetişkinler. Eksik aşı 25. doğum gününe kadar tamamlanmalı.
• doğuştan gelen ya da sonradan edinilmiş bağışıklık yetmezliği olanlar. Öneri burada komplement ve properdin eksikliğini, C5 komplement inhibitörleriyle tedaviyi, antikor eksikliğini ve dalağın olmamasını ya da işlev görmemesini sayıyor.
• meningokoklara maruz kalan laboratuvar çalışanları.
• hastalığın salgın hâlinde görüldüğü ülkelere gidenler, özellikle yerel halkla yakın temas kuracaklarsa.

Bağışıklık yetmezliğinde ve risk altındaki laboratuvar çalışanlarında Aşı Komisyonu ayrıca meningokok B aşısını öneriyor. A, C, W ve Y’ye karşı ise aşının kişiyi güvenilir biçimde koruduğu görüşünde. Hatırlatma dozunu şimdilik önermiyor. Korumanın ne kadar sürdüğü, Robert Koch-Institut’a göre eldeki verilerden söylenemiyor.

Yolculuktan önce ne geçerli

Suudi Arabistan’a hac yolculuğundan önce aşı zorunlu, bunun dışında gidilen ülke karar veriyor. Deutsche Gesellschaft für Tropenmedizin, Reisemedizin und Globale Gesundheit öncelikle Afrika menenjit kuşağındaki ülkeleri sayıyor. Bu, Alman tropikal tıp, seyahat tıbbı ve küresel sağlık derneği. Derneğe göre yolcuların meningokok enfeksiyonuna yakalanma riski genelde çok düşük. Toplu konaklama yerlerinde kalanlarda ya da kitlesel etkinliklere katılanlarda risk daha yüksek olabiliyor.

Alman dışişleri bakanlığı Auswärtiges Amt’ın seyahat ve güvenlik bilgilerine göre hac ve umrede meningokok ACWY aşısını göstermek gerekiyor. Aşının giriş tarihinden en az on gün önce yapılmış olması şart. Tropikal tıp derneğine göre konjuge aşıda sertifika beş yıl geçerli. Aşı karnesine bunun konjuge bir aşı olduğu İngilizce yazılmalı.

Uzun süreli bir yurt dışı kalıştan önce de aşı öneriliyor, örneğin öğrenim ya da meslek eğitimi için. O zaman gidilen ülkenin kendi önerileri geçerli.

Ücreti kim ödüyor

Özel bir yolculuk için yapılan aşının ücretini kural olarak kendiniz ödersiniz. Aşı Komisyonu’nun 2026 tarihli önerileri, sosyal yasa Sozialgesetzbuch V’ten iki istisna sayıyor. Yurt dışı kalışı mesleğinizden ya da eğitiminizden kaynaklanıyorsa hastalık kasası ödüyor. Bulaşıcı bir hastalığın Almanya’ya girmesini önlemekte özel bir kamu yararı varsa da ödüyor. Bazı kasalar seyahat aşılarını kendi tüzüklerine dayanarak gönüllü olarak karşılıyor, mesleki nedenle yapılan bir aşıda ise masrafı işveren de üstlenebiliyor.

Kimin neye hakkı olduğu, Gemeinsamer Bundesausschuss’un yönergesi Schutzimpfungs-Richtlinie’de yazıyor. Bundesausschuss yeni bir Aşı Komisyonu önerisi hakkında iki ay içinde karar vermezse, hastalık kasaları aşıyı o zamana kadar yine de karşılıyor. Kendi cebinden ödeyenler için fiyatı her eczane kendisi belirliyor. Randevu almadan önce oraya sorun.