Eczanede Japon ensefaliti aşısı
Daimî Aşı Komisyonu Japon ensefaliti aşısını hangi seyahatler ve ülkeler için öneriyor, aşı serisi nasıl ilerliyor, aşı ne kadar koruyor ve ücretini kim öder.
Son güncelleme: 10.11.2026
2 Temmuz 2026’dan bu yana eğitim almış eczacılar 18 yaş ve üzerindeki yetişkinlere Japon ensefaliti aşısı yapabiliyor. Japon ensefaliti, Almanca adıyla Japanische Enzephalitis, sivrisineklerin bulaştırdığı bir virüs hastalığı. Ensefalit beyin iltihabı demek ve virüs nadir durumlarda buna yol açıyor. Enfeksiyondan Korunma Yasası’nın (Infektionsschutzgesetz) 20c maddesi eczacılara yalnızca canlı aşı olmayan aşılarda izin veriyor. Almanya’da Japon ensefaliti aşısı, inaktif virüs içeren bir inaktif aşıyla yapılıyor. Temel aşılama, yani ilk tam aşı serisi, iki doz ve dolayısıyla iki randevudan oluşuyor. Hangi eczanelerin bu aşıyı yaptığı bu sayfanın aşağısında yazıyor.
Aşı hangi seyahatler için öneriliyor
Robert Koch-Institut bünyesindeki Daimî Aşı Komisyonu (Ständige Impfkommission), virüsün yaygın olduğu bölgelerde bulaş döneminde kalınacaksa aşıyı öneriyor. Bu öneri 2026 tarihli seyahat aşısı önerilerinde yer alıyor. Komisyon bunları Alman tropikal tıp ve seyahat tıbbı derneği Deutsche Gesellschaft für Tropenmedizin, Reisemedizin und Globale Gesundheit (DTG) ile birlikte yayımlıyor. Japon ensefaliti bölümü özellikle şunları sayıyor:
- güncel salgın olan bölgelere seyahatler
- dört haftayı aşan kalışlar
- tekrarlanan kısa kalışlar
- pirinç tarlalarının ve domuz yetiştiriciliğinin yakınında öngörülen kalışlar, kırsal bölgelerin dışında da
Öneriler enfeksiyon için başka risk olarak kırsal bölgelerde ve sulak alanlarda, açık havada ve sivrisinekten korunmadan kalmayı sayıyor. Domuzlar giderek kırsal bölgelerin dışında da beslendiği için şehirlerin kenarlarında da yüksek risk saptandı. Önerilere göre mevsim dışında ve kısa seyahatlerde de enfeksiyon mümkün.
Önerilere göre Japon ensefalitinin görülmediği ülkelerden gelen yolcuların riski hakkında, vaka az olduğu için az bilgi var ve bu bilgiler birbirinden çok farklı. ABD sağlık kurumu CDC, bir milyon yolcu başına bir enfeksiyon tahmin ediyor. Önerilere göre hastalanan kişi sayısı muhtemelen büyük ölçüde düşük tahmin ediliyor, çünkü birçok vaka bildirilmiyor ve tahmin çoğunlukla kısa süreli seyahat edenlere dayanıyor.
Japon ensefaliti nerelerde görülüyor
2026 önerilerine göre hastalık Asya-Pasifik bölgesinde, Çin’den Avustralya’ya ve Japonya’dan Hindistan ile Pakistan’a uzanan bir alanda görülüyor. Virüs tropikal bölgelerde sürekli bulunuyor, subtropikal ve ılıman bölgelerde ise salgınlar hâlinde ortaya çıkıyor. Ana mevsim tropikal ve subtropikal bölgelerde çoğunlukla yağmur mevsimi, ılıman bölgelerde yaz.
Önerilere ait ülke tabloları, seyahatin risk taşıdığı durumlarda aşıyı aşağıdaki ülkeler için sayıyor. Tablolar her ülke için virüsün bulaştığı bölgeyi ve dönemi veriyor, önsözlerine göre ise güncel salgınları göstermiyor.
- Avustralya. Torres Boğazı’nın dış adaları, Tiwi Adaları ve anakaranın geniş bölümleri, kasımdan mayısa.
- Bangladeş. Ülke genelinde, yıl boyunca, vakaların çoğu hazirandan kasıma.
- Butan. Muhtemelen dağlık olmayan bölgelerde, dönem bilinmiyor.
- Brunei. Muhtemelen ülke genelinde, dönem bilinmiyor.
- Çin. Qinghai dışındaki tüm eyaletler, güneyde nisandan ekime, kuzeyde mayıstan eylüle.
- Hindistan. Aralarında Goa, Kerala, Tamil Nadu ve Uttar Pradesh’in bulunduğu 25 eyalet ve bölge. Rajasthan ve Gujarat listede yok. Ana mevsim mayıstan kasıma, özellikle kuzeyde. Başta güney olmak üzere bazı bölgelerde mevsim daha uzun sürebilir veya bütün yılı kapsayabilir.
- Endonezya. Ülke genelinde, yıl boyunca, ana mevsim adaya göre değişiyor.
- Japonya. Tüm adalar, hazirandan ekime.
- Kamboçya. Ülke genelinde, yıl boyunca, ana mevsim mayıstan ekime.
- Laos. Ülke genelinde, yıl boyunca, ana mevsim hazirandan eylüle.
- Malezya. Ülke genelinde, yıl boyunca, Sarawak’ta ana mevsim ekimden aralığa.
- Myanmar. Ülke genelinde, yıl boyunca, vakaların çoğu mayıstan eylüle.
- Nepal. Güneydeki ova (Terai) ve bazı tepelik ve dağlık ilçeler, ana mevsim hazirandan ekime.
- Kuzey Kore. Muhtemelen ülke genelinde, dönem bilinmiyor. Güney Kore’ye yakınlık, asıl bulaşın mayıstan kasıma olduğuna işaret ediyor.
- Pakistan. Bölge ve dönem bilinmiyor.
- Papua Yeni Gine. Ülke genelinde, muhtemelen yıl boyunca.
- Filipinler. Ülke genelinde, yıl boyunca, ana mevsim temmuzdan ekime.
- Rusya. Primorye bölgesi, hazirandan eylüle.
- Singapur. Muhtemelen çok sınırlı yerlerde, yıl boyunca.
- Sri Lanka. Dağlık bölgeler dışında ülke genelinde, yıl boyunca, ana mevsim kasımdan şubata.
- Güney Kore. Ülke genelinde, mayıstan kasıma.
- Tayvan. Ülke genelinde, ana mevsim mayıstan ekime.
- Tayland. Ülke genelinde, yıl boyunca, ana mevsim mayıstan ekime, özellikle kuzeyde.
- Doğu Timor. Muhtemelen ülke genelinde, bulaş dönemi hakkında veri yok. Batı Timor’a yakınlık, bulaşın bütün yıl sürdüğüne işaret ediyor.
- Vietnam. Ülke genelinde, yıl boyunca, ana mevsim mayıstan ekime, özellikle kuzeyde.
Önerilere göre Avustralya’da virüsün bulunduğu bölgeler olarak Torres Boğazı adaları ve Cape York Yarımadası biliniyordu. 2021 ile 2025 arasında New South Wales, Queensland, Victoria ve South Australia’da da insanlarda enfeksiyon kaydedildi. Bilinen bölgelerin dışında, örneğin Afrika ve Avrupa’da da görülme olasılığı önerilere göre tartışılıyor. Bunun yolcular için şimdiye kadar bir önemi yok.
Aşı serisi nasıl ilerliyor
Temel aşılama 2026 önerilerine göre dört hafta arayla yapılan iki aşı dozundan oluşuyor. 18 ila 65 yaş arasındaki yetişkinler için hızlı bir şema da ruhsatlı, bu şemada ikinci doz yedi gün sonra yapılıyor. Aşı serisi, virüsle olası temastan en az bir hafta önce tamamlanmış olmalı.
Önerilere göre seyahat aşıları genel olarak en geç yola çıkmadan iki hafta önce tamamlanmalı. Böylece yola çıkarken koruma yeterli olmalı, olası yan etkiler de geçmiş veya tedavi edilmiş olmalı.
Riskli yeni bir seyahatten önce öneriler, temel aşılamadan en erken 12 ay sonra bir pekiştirme aşısı öngörüyor. 18 ila 65 yaş arasındaki yetişkinler için önerilerin tablosu, temel aşılamadan 12 ila 24 ay sonra bir pekiştirme aşısı gösteriyor. İkinci pekiştirme aşısını ilk pekiştirme aşısından on yıl sonra gösteriyor. 65 yaşın üzerinde tablo, gerekirse temel aşılamadan 12 ila 24 ay sonra ilk pekiştirme aşısını gösteriyor. Bu, virüsle yeniden temasın mümkün olup olmadığına bağlı. Bu yaşta korumanın pekiştirme aşısından sonra ne kadar sürdüğü bilinmiyor. Risk yeniden doğarsa duruma göre başka pekiştirme aşıları da düşünülmeli.
Aşı ne kadar koruyor
Aşının hastalığa karşı ne kadar koruduğuna dair klinik çalışma, 2026 önerilerine göre bulunmuyor. Yaklaşık bir ölçü olarak kandaki antikorların ölçülmesi uluslararası düzeyde kabul görüyor. Çalışmalarda iki dozdan sonra yetişkinlerin %93 ila %100’ünde bu antikorlar oluştu, 65 yaşın üzerindekilerde ise %65’inde. Pekiştirme aşısından sonra aşılananların %95 ila %100’ünde antikor oluştu.
2022 tarihli bir derleme, Japon ensefalitine karşı inaktif aşılarla yapılan çalışmaları özetledi. Bu derlemede temel aşılamadan bir yıl sonra aşılananların %84,7’sinde antikor vardı. Temel aşılamadan beş yıl sonrasına kadar değer %86,5 ile sabit kaldı. Önerilere göre bağışıklık sistemi zayıf olan yolcularda etki hakkında veri yok.
Hastalık nasıl seyrediyor
Her 100 enfeksiyondan yaklaşık 99’u 2026 önerilerine göre belirtisiz geçiyor. Diğerleri hafif, grip benzeri belirtilerle seyrediyor, nadiren de beyin iltihabı gelişiyor. Japon ensefaliti, Asya-Pasifik bölgesinde virüslerin yol açtığı beyin iltihabının en sık nedeni. Öneriler belirtili hastalık ve ağır seyir için risk olarak örneğin ileri yaşı ve hamileliği sayıyor. Dang virüsü gibi akraba virüslere karşı bağışıklık dahil, bağışıklığın olmaması da bunlara giriyor.
Bu beyin iltihabını geçiren her 100 kişiden yaklaşık 30’u kalıcı sorun kalmadan iyileşiyor, yaklaşık 30’u ölüyor. Hayatta kalan her 100 kişiden yaklaşık 30 ila 50’sinde sinirlerde ve beyinde kalıcı hasar kalıyor, örneğin hareket, düşünme veya konuşmada. Virüsün kendisine karşı bir tedavi yok, belirtiler tedavi ediliyor.
Virüsü çoğunlukla Culex cinsi sivrisinekler bulaştırıyor. Bu sivrisinekler çoğunlukla geceleri, ama gündüzleri de ısırıyor. Virüs sivrisinekler ile kıyı kuşları ve göçmen kuşlar arasında, ayrıca sivrisinekler ile domuzlar arasında dolaşıyor. İnsanlar enfekte oluyor, ama önerilere göre virüsün yayılmasında rol oynamıyor.
Sivrisinek ısırıklarından nasıl korunursunuz
2026 önerileri aşının yanında gün boyu sivrisinekten korunmayı sayıyor. Önerilere göre bu koruma, aşısı olmayan başka enfeksiyonlara karşı da genellikle işe yarıyor. Öneriler başka önlemlerin yanında şunları sayıyor:
- böcek ilacı emdirilmiş, sık gözlü cibinlik altında uyumak
- klimalı veya sineklikli odalarda kalmak
- teni örten açık renkli giysiler giymek
- gün boyu sivrisinek kovucu kullanmak
Aşının ücretini kim öder
Özel bir seyahatte yasal hakkınız yok, ancak 2026 önerilerine göre birçok hastalık kasası seyahat aşılarını gönüllü olarak geri ödüyor. Kasalar bu konuda farklılaştığı için yolcuların kendi kasasına sorması isteniyor. Önerilere göre yurt dışı iş seyahatinde aşının ücreti işveren üzerinden geri alınabiliyor.
Beşinci Sosyal Yasa Kitabı’nın (Fünftes Sozialgesetzbuch) 20i maddesi, seyahat önerinin kapsamına giriyorsa ve yurt dışı kalışı işten veya eğitimden kaynaklanıyorsa yasal sigortalılara aşı hakkı tanıyor. Gemeinsamer Bundesausschuss’un yönergesi Schutzimpfungs-Richtlinie, bu hak için Daimî Aşı Komisyonu ile aynı seyahatleri sayıyor. Seyahat dışında yönerge, virüsün çoğalabilen yabani suşlarıyla hedefli olarak çalışan laboratuvar personeline hak tanıyor.
Sık sorulan sorular
Çocukken geldiğim ülkede Japon ensefaliti aşısı oldum. Yine de aşıya ihtiyacım var mı?
2026 tarihli seyahat aşısı önerileri bunu, yurt dışında arkadaş veya akraba ziyaret eden kişilere danışmanlıkta ele alınacak bir konu olarak sayıyor. Bu kişilerin Japon ensefalitinin görüldüğü bir ülkede rutin aşılar sırasında aşılanıp aşılanmadığına bakılmalı. Öyleyse duruma göre pekiştirme aşıları yetebilir. Bu ülkelerin bazılarında, özellikle Çin, Hindistan, Güney Kore, Tayland ve Vietnam’da, halka canlı aşı yapılıyor. Bu aşı Almanya’da ruhsatlı değil ve temel aşılama içinde inaktif aşıyla birleştirilemiyor. Bunun sizin için ne anlama geldiğini eczane sizinle konuşur.
Seyahatim yakında başlıyor. Aşı serisi için zaman yeter mi?
2026 tarihli seyahat aşısı önerilerine göre 18 ila 65 yaş arasındaki yetişkinler için hızlı bir şema ruhsatlı. Bu şemada ikinci doz yedi gün sonra yapılıyor. Aşı serisi, virüsle olası temastan en az bir hafta önce tamamlanmış olmalı. Öneriler hızlı şemaları her yolcuya önermiyor, örneğin bağışıklık sistemi zayıf olanlara. Hangi şemanın uygun olduğunu eczane sizinle konuşur.
İkinci randevuyu kaçırırsam ne olur?
2026 tarihli seyahat aşısı önerilerine göre yarım kalan bir serinin genel olarak baştan başlaması gerekmiyor. Sıradaki doz yapılmalı, ardından şemadaki aralıklar geçerli.
Aynı randevuda başka bir aşı da olabilir miyim?
2026 tarihli seyahat aşısı önerilerine göre inaktif bir aşı için başka aşılarla asgari aralık gerekmiyor. Önerilere göre önceki bir aşıya verilen tepkiler önceden geçmiş olmalı. Çalışmalarda aynı anda meningokok ACWY, kuduz veya Hepatit A aşısı da yapıldığında, aşılananların %98 ila %100’ünde Japon ensefalitine karşı antikor oluştu. İki aşının aynı randevuda yapılıp yapılamayacağı, her aşının sağlık çalışanlarına yönelik ürün bilgisine (Fachinformation) bağlı. Bunu eczane sizinle konuşur.
Kene kaynaklı ensefalite (FSME) karşı aşılıyım. Bunun bir etkisi var mı?
FSME virüsü ve Japon ensefaliti virüsü, ikisi de flavivirüslerden. 2026 tarihli seyahat aşısı önerilerine göre FSME gibi başka flavivirüslere karşı daha önce yapılmış aşılar, Japon ensefaliti aşısına verilen bağışıklık yanıtını güçlendirebiliyor.
Hamileyim veya emziriyorum. Yine de aşı olabilir miyim?
2026 tarihli seyahat aşısı önerilerine göre hamilelik ve emzirme döneminde bu aşıdan kaçınılmalı. Hamilelikle ilgili veriler sınırlı, aşının anne sütüne geçip geçmediği de bilinmiyor. Önerilere göre hamilelik, belirtili hastalık ve ağır seyir riskini artırıyor. Bunun seyahatiniz için ne anlama geldiğini eczanede veya hekim muayenehanesinde konuşun.
Bağışıklık sistemi zayıfsa ne geçerli?
2026 tarihli seyahat aşısı önerilerine göre bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde yedi gün aralıklı hızlı şema kullanılmamalı. Önerilere göre bağışıklık sistemi zayıf yolcularda aşının etkisi hakkında veri yok. Bunun sizin için ne anlama geldiğini eczanede veya hekim muayenehanesinde konuşun.
Enfeksiyondan sonra ilk belirtiler ne kadar sürede başlar?
2026 tarihli seyahat aşısı önerilerine göre ortalama 8 ila 10 gün sonra, aralık 5 ila 15 gün.
Masrafın karşılanması, sigortanıza ve aşının yapılma nedenine bağlıdır. Randevudan önce sigortanız ve eczaneyle, o eczanedeki aşının karşılanıp karşılanmadığını veya ücreti kendinizin ödeyip ödemeyeceğini netleştirin.
Bilgi tarihi: 26.10.2026
Japon ensefaliti aşısı yapan eczaneler
Listelenmiş hiçbir eczane bu aşıyı henüz bize bildirmedi. Bu, kimsenin sunmadığı anlamına gelmez. Eczanenize sorun.
Yakınınızda bir eczane bulun
Yakınınızdaki kayıtlı aşı hizmeti olan eczaneleri bulmak için adres veya posta kodu girin. Aşıya göre filtreleyebilirsiniz.
Kaynaklar
- Empfehlungen der STIKO und der DTG zu Reiseimpfungen, Epidemiologisches Bulletin 27/2026, Robert Koch-Institut, 02.07.2026 itibarıyla
- Ländertabellen als Anhang zum Epidemiologischen Bulletin 27/2026, Robert Koch-Institut, 08/2026 itibarıyla
- § 20c IfSG — Durchführung von Schutzimpfungen durch Apotheker, Bundesministerium der Justiz, Fassung seit 02.07.2026 itibarıyla
- § 20i SGB V — Leistungen zur Verhütung übertragbarer Krankheiten, Bundesministerium der Justiz, abgerufen am 10.11.2026 itibarıyla
- Schutzimpfungs-Richtlinie, § 11 und Anlage 1, Gemeinsamer Bundesausschuss, 03.09.2026, in Kraft seit 29.10.2026 itibarıyla
Bu sayfa genel bilgi verir ve kaynaklarını belirtir. Tıbbi veya eczacılık danışmanlığının yerini tutmaz. Sizin için neyin doğru olduğunu eczanenize veya hekiminize danışın.