Eczanede zona aşısı

2 Temmuz 2026’dan bu yana eczaneler zonaya karşı da aşı yapabiliyor — hastalığın tıptaki adı herpes zoster. Doktor randevusu da sevk de gerekmiyor. Aşı 18 yaşından itibaren yapılıyor.

Zona aşısı kime öneriliyor

Robert Koch-Institut bünyesindeki Daimî Aşı Komisyonu (Ständige Impfkommission) zona aşısını herkese önermiyor. 2026 tarihli önerisi iki gruptan söz ediyor.

60 yaşından itibaren herkese standart aşı olarak öneriliyor, yani mevcut hastalıklara bakılmaksızın. 18 yaşından itibaren yetişkinlere ise endikasyon aşısı olarak öneriliyor: doğuştan gelen ya da sonradan edinilmiş bağışıklık yetmezliğinde, yani bağışıklık sisteminin zayıf olduğu durumlarda, ayrıca kronik bir temel hastalığın ağır seyreden biçimlerinde. Aşı Komisyonu şu örnekleri veriyor:

• kök hücre nakli, hücre temelli tedavi veya organ nakli sonrası
• bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar, kemoterapi dahil
• kanser hastalığı
• HIV enfeksiyonu
• romatoid artrit veya sistemik lupus eritematozus
• kronik iltihaplı bağırsak hastalığı
• kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) veya bronş astımı
• kronik böbrek hastalığı veya diyabet

Riskin büyüklüğü hastalığa göre değişiyor: Aşı Komisyonu’nun değerlendirmesine göre en yüksek risk, bağışıklık yetmezliği olanlarda ve belirli otoimmün hastalıklarda ya da bunların tedavisinde görülüyor. Kronik bir temel hastalıkta ise en çok, hastalığı iyi kontrol altında olmayanların yarar gördüğünü belirtiyor. Aynısı, birden çok hastalığı aynı anda olanlar için de geçerli.

18 ile 59 yaş arasındakilerde öneri, sayılan hastalıkların hafif, komplikasyonsuz veya ilaçla iyi kontrol edilen biçimlerini kapsamıyor. Aşı Komisyonu orada belirgin biçimde artmış bir risk görmüyor. 60 yaşını dolduranlar zaten standart aşı kapsamında.

Her iki grupta da öneri, iki ile altı ay arayla yapılan iki dozluk seri öngörüyor. Gemeinsamer Bundesausschuss’un yönergesi (Schutzimpfungs-Richtlinie) öneri üzerine kuruluyor. Hastalık kasasına karşı kimin hak sahibi olduğunu o belirliyor.

Aşı neyi önlemeyi hedefliyor

Zonayı ve postherpetik nevraljiyi. Aşı Komisyonu’nun 2026 tarihli önerisi aşının iki hedefini böyle sayıyor. Robert Koch-Institut nevraljiyi, zona iyileştikten sonra geride kalabilen sinir ağrısı olarak tanımlıyor.

Enstitünün verilerine göre Varicella-zoster virüsü önce suçiçeğine yol açıyor, ardından vücutta sinir düğümlerinde kalıyor. Virüs orada yeniden etkinleşince zona ortaya çıkıyor. Hastalık da yalnızca virüsü zaten taşıyanlarda görülüyor.

Neden her eczane sunmuyor

Aşı yapmak bir eczane için gönüllü. Enfeksiyondan Korunma Yasası’nın (Infektionsschutzgesetz) 20c maddesi buna izin veriyor, hiçbir eczaneyi zorunlu tutmuyor. Aşı yapan eczacının hekim eğitiminden geçmiş olması ve eğitimi başarıyla tamamladığını belgelemesi gerekiyor. Madde 2 Temmuz 2026’dan bu yana canlı aşı olmayan bütün aşıları kapsıyor.

Almanya’da zonaya karşı ruhsatlı olan aşı inaktif bir aşı, yani çoğalabilen etken içermiyor. Aşı böylece eczanede yapılabiliyor. Hangi eczanelerin sunduğu bu sayfanın altında yazıyor.