Przejdź do treści

Program szkolenia ze szczepień dla farmaceutów, PhiP, PTA i Pharm. Ing.

Budowa, godziny i treści szkolenia ze szczepień według programu Bundesapothekerkammer z 13 października 2026 roku.

Stan na 24.10.2026

Ta strona podsumowuje to, co jest publicznie udokumentowane. Nie jest poradą prawną. Wiążące są stanowiska twojej izby aptekarskiej i właściwego organu nadzoru.

Odkąd 2 lipca 2026 roku wszedł w życie Apothekenversorgung-Weiterentwicklungsgesetz, apteki mogą szczepić dorosłych od 18. roku życia wszystkimi szczepionkami inaktywowanymi. Jednym z warunków jest to, że szczepiący farmaceuta wcześniej ukończył szkolenie prowadzone przez lekarza. Udział trzeba potwierdzić zaświadczeniem. Program tego szkolenia opracowały Bundesärztekammer (Federalna Izba Lekarska) i Bundesapothekerkammer (Federalna Izba Aptekarska). Ustawodawca wyznaczył na to w § 20c IfSG termin do 2 września 2026 roku.

Farmaceuci mogą też powierzyć podanie szczepionki farmaceutom na stażu (PhiP), technikom farmaceutycznym (PTA) i inżynierom farmacji (Pharm. Ing.). Ich także musi wcześniej przeszkolić lekarz, a szczepią pod nadzorem farmaceuty. Dla tego szkolenia obie izby również przygotowały program. Ustawodawca przewidział tu termin do 2 listopada 2026 roku.

13 października 2026 roku Bundesapothekerkammer opublikowała program dla wszystkich grup. Dla farmaceutów ukazał się ponad miesiąc później, niż przewidziano, a dla PhiP, PTA i Pharm. Ing. jeszcze przed upływem terminu.

Jak zbudowane jest szkolenie ze szczepień

Program składa się z pięciu części. Zaczyna się od nauki własnej, przechodzi do teorii i kończy ćwiczeniami praktycznymi oraz pierwszą pomocą. Zdobytą wiedzę sprawdzają kontrole efektów nauczania. Gdy ukończysz wszystkie części i zaliczysz kontrole, dostajesz zaświadczenie. Jest ono dowodem kwalifikacji do szczepienia w aptece. Chcesz potem od razu zacząć? Pomóż pacjentom znaleźć twoją aptekę.

  • Część 1. Podstawy wykonywania szczepień, nauka własna, co najmniej 12 godzin szkoleniowych
  • Część 2. Szczepienia (teoria), co najmniej 2 godziny szkoleniowe
  • Część 3. Wykonanie szczepienia (teoria), co najmniej 2 godziny szkoleniowe
  • Część 4. Wykonanie szczepienia (ćwiczenia praktyczne), co najmniej 5 godzin szkoleniowych
  • Część 5. Pierwsza pomoc przy odczynach poszczepiennych, co najmniej 2 godziny szkoleniowe

Dla farmaceutów bez wcześniejszego szkolenia program obejmuje łącznie 23 godziny szkoleniowe po 45 minut.

Jeśli masz już przygotowanie

Jeśli masz ważne uprawnienia do udzielania pierwszej pomocy w zakładzie pracy, nie musisz robić części 5. Jej treści już znasz, więc ta część całkowicie odpada, a szkolenie skraca się o dwie godziny szkoleniowe.

Farmaceuci przeszkoleni już w szczepieniach przeciw grypie i COVID-19 też nie przechodzą całego programu. Dla nich przewidziano szkolenie uzupełniające w wymiarze 14 godzin szkoleniowych. Składa się ono z nowo ułożonej części 1 do nauki własnej (co najmniej 12 godzin) i części 2 z teorii szczepień (co najmniej 2 godziny). Obie części uzupełniono o choroby, przed którymi chronią szczepionki inaktywowane.

Jeśli farmaceuta z tej grupy chce też szczepić podskórnie (s.c.), potrzebuje dodatkowego szkolenia praktycznego z części 4 w wymiarze co najmniej jednej godziny szkoleniowej. Przy szczepieniu podskórnym szczepionkę podaje się nie do mięśnia, lecz do tkanki tłuszczowej tuż pod skórą. Według Robert Koch-Institut ta droga wchodzi w grę u pacjentów z zaburzeniem krzepnięcia lub skłonnością do krwawień. Warunkiem jest, by charakterystyka produktu danej szczepionki dopuszczała podanie podskórne.

Jak i gdzie odbywa się szkolenie

Część 1 można zrobić w ramach nauki własnej. Przygotowuje ona do wiedzy i umiejętności przekazywanych głównie w częściach 2, 3 i 4 i je pogłębia.

Obie części teoretyczne, 2 i 3, też są elastyczne. Możesz wziąć udział w wykładzie online na żywo albo obejrzeć materiał jako film szkoleniowy lub webcast, kiedy ci pasuje.

Części 4 i 5 odbywają się stacjonarnie, bo ćwiczy się w nich samo szczepienie i pierwszą pomoc. Szkolenie prowadzą lekarze.

Szkolenia oferują między innymi Apothekerkammern, izby aptekarskie krajów związkowych. Terminy, miejsca i zapisy znajdziesz na stronie izby twojego kraju związkowego. Tam jest też napisane, które części odbywają się online, a które na miejscu.

Szkolenie ze szczepień dla PTA i Pharm. Ing.

Szkolenie dla PTA i Pharm. Ing. obejmuje 8 godzin szkoleniowych po 45 minut i składa się z czterech części.

Zaczyna się od części 1 do nauki własnej (co najmniej 2 godziny szkoleniowe). W domu opracowujesz podstawy, czyli anatomię miejsca wkłucia, technikę iniekcji, higienę, różne szczepionki i postępowanie w nagłym wypadku. W części 3 (co najmniej 2 godziny szkoleniowe) pogłębiasz teorię wykonania szczepienia. Tę część możesz zrobić online, na przykład jako wykład na żywo lub film szkoleniowy.

Potem zaczyna się praktyka. W części 4 (co najmniej 2 godziny szkoleniowe) ćwiczysz na miejscu całe szczepienie, od przygotowania i wkłucia do mięśnia lub pod skórę po opiekę nad osobą zaszczepioną. Część 5 (co najmniej 2 godziny szkoleniowe) uczy pierwszej pomocy przy odczynach poszczepiennych. Jeśli masz ważne uprawnienia do udzielania pierwszej pomocy w zakładzie pracy, ta część odpada, a szkolenie skraca się do 6 godzin szkoleniowych.

Dłoń w rękawiczce wykonuje zastrzyk w ramię.
Zdjęcie: whitesession / Pixabay

Treści szkolenia w szczegółach

Część 1 odbywa się w ramach nauki własnej i daje podstawy szczepienia w aptece.

  • W części 1.1 (8 godzin szkoleniowych) farmaceuci poznają choroby, przed którymi chronią szczepionki inaktywowane. W części 1.2 (co najmniej 2 godziny szkoleniowe) zajmują się pouczeniem, wywiadem szczepiennym, zaleceniami STIKO, przeciwwskazaniami i odstępami między szczepieniami.
  • Część 1.3 (co najmniej 2 godziny szkoleniowe) jest dla farmaceutów oraz PhiP, PTA i Pharm. Ing. Daje wiedzę o praktyce, na przykład o technice iniekcji domięśniowej i podskórnej, higienie i szczepionkach. Na koniec omawia postępowanie po szczepieniu i w nagłych przypadkach przy odczynach poszczepiennych.

Część 2 (co najmniej 2 godziny szkoleniowe) jest dla farmaceutów i pogłębia teorię szczepień. W centrum są zalecenia STIKO, wyszczepialność, jednoczesne podawanie szczepionek oraz odczyny i powikłania poszczepienne. Omawia też szczególne grupy pacjentów, na przykład kobiety w ciąży lub osoby ze zwiększoną skłonnością do krwawień.

Część 3 (co najmniej 2 godziny szkoleniowe) jest dla farmaceutów oraz PhiP, PTA i Pharm. Ing. i dotyczy teorii wykonania szczepienia. Należą do niej sprawdzenie historii szczepień, porada szczepienna i przygotowanie, czyli wyposażenie, higiena i wybór szczepionki. Kolejnym ważnym punktem jest rozmowa informacyjna. Wyjaśnia się w niej korzyść ze szczepienia, sprawdza, czy pacjent może je otrzymać, i informuje o możliwych odczynach. Część obejmuje też podstawy prawne, prawidłową dokumentację w książeczce szczepień i w aptece oraz zgłoszenie szczepienia do RKI. Kończy ją postępowanie w nagłych przypadkach i zgłaszanie działań niepożądanych właściwym organom.

Część 4 to ćwiczenia praktyczne. Odbywają się stacjonarnie pod kierunkiem lekarzy albo pod nadzorem lekarza w gabinecie lekarskim.

  • W części 4 A.1 (co najmniej 3 godziny szkoleniowe) farmaceuci ćwiczą rozmowę informacyjną na przykładach przypadków.
  • Część 4 A.2 (co najmniej 2 godziny szkoleniowe) jest dla farmaceutów oraz PhiP, PTA i Pharm. Ing. Ćwiczy cały przebieg szczepienia, od dezynfekcji przez iniekcję domięśniową i podskórną u osoby siedzącej lub leżącej albo na modelu po opiekę po szczepieniu.
  • Część 4B (co najmniej 1 godzina szkoleniowa) to szkolenie uzupełniające dla farmaceutów, którzy już szczepią przeciw grypie i COVID-19 i chcą też szczepić podskórnie.

Część 5 (co najmniej 2 godziny szkoleniowe) jest dla farmaceutów oraz PhiP, PTA i Pharm. Ing. i uczy pierwszej pomocy w nagłych sytuacjach, w tym resuscytacji i wezwania pomocy.

Częste pytania

Ile trwa szkolenie ze szczepień dla farmaceutów?

Dla farmaceutów bez wcześniejszego szkolenia obejmuje 23 godziny szkoleniowe po 45 minut. Osoby z przeszkoleniem z pierwszej pomocy w zakładzie pracy oszczędzają dwie godziny szkoleniowe.

Ile trwa szkolenie ze szczepień dla PTA?

Szkolenie dla PTA i Pharm. Ing. obejmuje 8 godzin szkoleniowych po 45 minut. Dla osób z przeszkoleniem z pierwszej pomocy w zakładzie pracy skraca się do 6 godzin szkoleniowych.

Czy muszę przejść całe szkolenie, jeśli już szczepię przeciw grypie i COVID-19?

Nie. Dla ciebie przewidziano szkolenie uzupełniające w wymiarze 14 godzin szkoleniowych, złożone z części 1 i 2. Jeśli chcesz też szczepić podskórnie, dochodzi część 4B w wymiarze co najmniej jednej godziny szkoleniowej.

Gdzie mogę zrobić szkolenie ze szczepień?

Szkolenia oferują między innymi izby aptekarskie krajów związkowych. Terminy i zapisy znajdziesz na stronie izby twojego kraju związkowego.

Czy mogę zrobić szkolenie ze szczepień online?

Częściowo. Część 1 to nauka własna, części teoretyczne 2 i 3 są dostępne także online jako wykład na żywo lub film szkoleniowy. Części praktyczne 4 i 5 odbywają się stacjonarnie.

Kto prowadzi szkolenie ze szczepień?

Szkolenie prowadzą lekarze. Ćwiczenia praktyczne odbywają się na seminarium stacjonarnym albo pod nadzorem lekarza w gabinecie lekarskim.

Jak dostać zaświadczenie uprawniające do szczepienia w aptece?

Gdy ukończysz wszystkie części i zaliczysz kontrole efektów nauczania, dostajesz zaświadczenie jako dowód kwalifikacji.

Jesteś apteką?

Pokazujemy apteki wraz z godzinami szczepień i przyjmujemy rezerwacje bezpośrednio online.

Zgłoś aptekę

Źródła

Ta strona podaje ogólne informacje i wymienia swoje źródła. Nie zastępuje porady lekarskiej ani farmaceutycznej. Co jest właściwe w twoim przypadku, wyjaśnisz w swojej aptece albo w gabinecie lekarskim.